NIK wskazuje na rosnące koszty ekwiwalentów urlopowych w sektorze publicznym
Wydatki państwa na ekwiwalenty za niewykorzystane urlopy objęły w analizie NIK 84,4 mln zł i 4,1 tys. osób. Największe obciążenie dla budżetu generują żołnierze zawodowi i funkcjonariusze służb mundurowych, gdzie brak przedawnienia roszczeń sprzyja wieloletniemu kumulowaniu dni wolnych.
Najważniejsze
- NIK raportuje, że w 2025 roku sektor publiczny wypłacił łącznie 84,4 mln zł ekwiwalentów urlopowych dla 4,1 tys. osób.
- Blisko 85 proc. środków, czyli 72 mln zł, otrzymali żołnierze i funkcjonariusze, czego przyczyną jest brak przedawnienia urlopów w tych grupach.
- W Komendzie Głównej Policji 450 osób otrzymało 12,1 mln zł ekwiwalentów, a indywidualne wypłaty sięgały do 680,9 tys. zł.
Wyniki analizy budżetowej NIK za 2025 rok
Jak wynika z analizy Najwyższej Izby Kontroli przedstawionej w dokumencie „Analiza wykonania budżetu i założeń polityki pieniężnej w 2025 roku”, po raz pierwszy zbadano wydatki na wypłatę ekwiwalentów pieniężnych za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe w związku z rozwiązaniem lub wygaśnięciem stosunku służbowego. Według TVN24, łączna wartość tych wydatków wyniosła 84,4 mln zł i dotyczyła 4,1 tys. osób.Największa część środków, blisko 72 mln zł, trafiła do 2,2 tys. żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy służb mundurowych. Oznacza to 85 proc. całej kwoty przeznaczonej na ten cel oraz niemal 54 proc. wszystkich osób, które otrzymały takie świadczenia. NIK ocenia, że wynika to przede wszystkim ze specyfiki ochrony prawnej nabytego prawa do wypoczynku w tej grupie, ponieważ prawo do niewykorzystanego urlopu nie ulega tam przedawnieniu.
Izba wskazuje, że taki model prowadzi do wieloletniego gromadzenia zaległych urlopów aż do momentu odejścia ze służby, kiedy wypłata ekwiwalentu staje się obowiązkowa. Według NIK generuje to nagłe i znaczące obciążenie dla budżetu państwa, a także pokazuje trudności w zapewnieniu bieżącego wykorzystywania urlopów w naturze.
Najwyższe wypłaty i skutki dla instytucji publicznych
Jako przykład największych kosztów NIK podaje Komendę Główną Policji w Warszawie, gdzie 450 pracowników miało otrzymać łącznie 12,1 mln zł ekwiwalentów. W tej jednostce odnotowano również rekordowe wypłaty indywidualne w wysokości 680,9 tys. zł, 407,2 tys. zł oraz 356,3 tys. zł. Należności przekraczające 200 tys. zł wystąpiły także w Służbie Ochrony Państwa oraz Ministerstwie Obrony Narodowej.NIK zwraca uwagę, że skala takich wydatków może świadczyć o systemowych zaniedbaniach w egzekwowaniu wykorzystania urlopów, a także o brakach kadrowych lub złej organizacji pracy. W ocenie Izby prowadzi to do nieracjonalnego zarządzania środkami publicznymi.
Problem wysokich ekwiwalentów dotyczy także sędziów i prokuratorów. W tych grupach wypłaty dla 31 osób wyniosły 1,75 mln zł, a w Prokuraturze Krajowej jedna z należności miała sięgnąć 336 tys. zł. Wśród instytucji państwowych najwyższe wydatki poniosła Kancelaria Prezydenta RP, która wypłaciła 1,1 mln zł 52 osobom, podczas gdy Kancelaria Sejmu przekazała 693,2 tys. zł 79 pracownikom.
Inaczej wygląda sytuacja wśród pracowników cywilnych i urzędników służby cywilnej. Choć stanowili oni 45,5 proc. wszystkich osób otrzymujących w ubiegłym roku ekwiwalent, wartość wypłat dla tej grupy wyniosła jedynie 10,9 mln zł, czyli 12,9 proc. całej kwoty. NIK wiąże to z przepisami Kodeksu pracy, które ograniczają możliwość długotrwałego kumulowania zaległych urlopów przez obowiązek ich udzielenia do 30 września następnego roku oraz trzyletni termin przedawnienia roszczeń.
W naszej wcześniejszej publikacji o Centralnym Rejestrze Umów JSFP opisywaliśmy przygotowania jednostek sektora finansów publicznych do nowych zasad ujawniania informacji o umowach, które zaczynają obowiązywać od 1 lipca. Wyjaśnialiśmy, kto musi założyć konto w systemie CRU JSFP, jakie umowy podlegają wpisowi oraz jak wygląda logowanie i wsparcie techniczne. To tło pokazuje, jak administracja publiczna zwiększa transparentność i rozliczalność wydatków — co dobrze uzupełnia obecne wnioski NIK dotyczące obciążeń budżetu związanych z ekwiwalentami za niewykorzystane urlopy.
Najnowsze wiadomości Public
bonus depozytowy dla wszystkich klientów
- Forex
- Crypto