Polska psychiatria dorosłych przechodzi na model CZP od 2027 roku
Polska przygotowuje zmianę organizacji psychiatrii dorosłych, która od 2027 roku ma oprzeć system na Centrach Zdrowia Psychicznego zamiast na opiece skoncentrowanej głównie na hospitalizacji. Projekt ustawy trafił do konsultacji, a reforma zakłada pełniejsze objęcie kraju nowym modelem i wzrost finansowania, choć już spotyka się ze sprzeciwem części środowiska psychiatrycznego.
Najważniejsze
- Ministerstwo Zdrowia planuje wprowadzić Centra Zdrowia Psychicznego jako podstawę opieki psychiatrycznej dla dorosłych od 2027 roku, z całkowitym wygaszeniem innych form rozliczeń od 2029 roku.
- Koszt systemu psychiatrii dorosłych ma wzrosnąć w 2027 roku o około 1,08 mld zł do poziomu ok. 5,03 mld zł rocznie w związku z wdrożeniem CZP.
- Pilotażowy model CZP obejmuje obecnie 51% populacji, lecz reforma budzi sprzeciw środowiska psychiatrów; dziewięciu członków Rady ds. Zdrowia Psychicznego zrezygnowało po majowym posiedzeniu.
Założenia reformy i harmonogram wdrożenia
Jak podaje TVN24.pl, Ministerstwo Zdrowia kieruje do konsultacji projekt ustawy, który ma wprowadzić Centra Zdrowia Psychicznego jako stały element systemu opieki nad dorosłymi pacjentami od 2027 roku. Resort wskazuje, że więcej niż jedna czwarta dorosłych mieszkańców Polski doświadcza w ciągu życia różnych zaburzeń psychicznych, na co mają wskazywać badania, w tym EZOP II.Nowe przepisy zmieniają rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych i wprowadzają rozwiązania organizacyjne oparte na leczeniu środowiskowym. Kluczowym elementem każdego Centrum Zdrowia Psychicznego ma być Punkt Zgłoszeniowo-Koordynacyjny, czyli ogólnodostępne miejsce w ramach opieki ambulatoryjnej, gdzie pacjent lub jego bliscy mogą uzyskać natychmiastową pomoc bez skierowania.
W ocenie skutków regulacji ministerstwo podkreśla potrzebę przesunięcia opieki ze szpitali psychiatrycznych do wsparcia ambulatoryjnego i środowiskowego. Resort dodaje, że model środowiskowy uzyskał pozytywną rekomendację Prezesa AOTMiT i jest zgodny z kierunkiem rekomendowanym przez WHO oraz Unię Europejską.
Od 1 stycznia 2029 roku mają zostać całkowicie wygaszone dotychczasowe formy rozliczania pojedynczych świadczeń psychiatrycznych poza strukturami CZP. Od tego momentu opieka nad dorosłymi pacjentami ma mieć wyłącznie charakter kompleksowy.
Skala systemu, koszty i spór o finansowanie
Model CZP jest testowany w pilotażu od 2018 roku i dotychczas obejmuje 51 proc. populacji. Centra zapewniają całodobową, bezpłatną pomoc bez skierowania, a zakres wsparcia obejmuje poradnię zdrowia psychicznego, oddziały dzienne i całodobowe oraz zespoły leczenia środowiskowego odwiedzające pacjentów w domach.Wraz z rozszerzaniem dostępności mają rosnąć także nakłady na system. W pilotażu finansowanie CZP sięga 2,39 mld zł rocznie, a świadczenia udzielane na zasadach ogólnych około 1,56 mld zł, co daje łącznie około 3,95 mld zł na psychiatrię dorosłych.
Z oceny skutków regulacji wynika, że w 2027 roku koszt systemu wzrośnie o około 1,08 mld zł względem obecnego stanu. Ma to wynikać przede wszystkim z uruchomienia finansowania w formule ryczałtu trójskładnikowego CZP, obejmującego część ambulatoryjną i leczenie szpitalne przy jednoczesnym utrzymaniu części nakładów w ramach zasad ogólnych w okresie przejściowym.
Sposób przejścia z pilotażu do rozwiązania systemowego dzieli jednak środowisko psychiatrów. Po majowym posiedzeniu Rady ds. Zdrowia Psychicznego przy Ministrze Zdrowia dziewięcioro jej członków zrezygnowało z udziału w gremium w proteście przeciw planowanym zmianom, a strona społeczna zarzuca resortowi odejście od kluczowych elementów reformy, w tym odpowiedzialności terytorialnej centrów, zasad finansowania oraz rozdzielenia ambulatorium od oddziału całodobowego.
O podwyżkach minimalnych wynagrodzeń w publicznej ochronie zdrowia od 1 lipca 2026 r. pisaliśmy jako o elemencie, który może istotnie podnieść koszty funkcjonowania systemu i wpłynąć na wydatki NFZ. Wskazywaliśmy też, że nadal nie było jasne, jak przełoży się to na wyceny świadczeń, ponieważ środowisko czekało na rekomendacje AOTMiT i decyzję Ministerstwa Zdrowia.
Najnowsze wiadomości Public Safety
bonus depozytowy dla wszystkich klientów
- Forex
- Crypto