Bułgaria objęta procedurą nadmiernego deficytu po wejściu do strefy euro
Kilka miesięcy po przyjęciu euro Bułgaria zostaje objęta przez Unię Europejską procedurą nadmiernego deficytu. Równolegle kraj otrzymuje zalecenia fiskalne, które mają doprowadzić do obniżenia deficytu budżetowego i stabilizacji finansów publicznych do 2029 roku.
Najważniejsze
- Rada UE uruchomiła wobec Bułgarii procedurę nadmiernego deficytu z powodu prognozowanego deficytu budżetowego 4,1 proc. PKB w 2026 roku, przekraczającego unijny próg 3 proc.
- Bułgaria, po wejściu do strefy euro 1 stycznia 2026 roku, musi do 15 października 2026 roku przedstawić środki ograniczające nierównowagę fiskalną oraz wdrożyć korygującą ścieżkę wydatków netto.
- Zalecenia wymuszają, by skumulowany wzrost wydatków netto nie przekroczył: 4,2 proc. w 2026 roku, 7,7 proc. w 2027 roku, 11,4 proc. w 2028 roku i 15 proc. w 2029 roku.
Nadzór fiskalny po przyjęciu euro
Jak podał TVN24 za Radą UE, decyzja o uruchomieniu wobec Bułgarii procedury nadmiernego deficytu wynika z prognozowanego deficytu budżetowego na poziomie 4,1 proc. PKB w 2026 roku, przy utrzymaniu się wskaźnika powyżej 3 proc. także w 2027 roku. W komunikacie wyjaśniono, że zastosowanie przez Bułgarię krajowej klauzuli wyjścia dotyczącej wydatków obronnych w ramach Paktu stabilności i wzrostu nie tłumaczy w pełni przekroczenia unijnego progu.Procedura nadmiernego deficytu ma służyć przywróceniu lub utrzymaniu dyscypliny budżetowej w państwach członkowskich UE. Jest uruchamiana wtedy, gdy deficyt sektora finansów publicznych przekracza 3 proc. PKB albo gdy dług publiczny pozostaje powyżej 60 proc. PKB.
Bułgaria weszła do strefy euro 1 stycznia 2026 roku jako 21. członek unii walutowej. Do końca stycznia obowiązuje tam okres podwójnego obiegu, a od 1 lutego jedyną oficjalną walutą jest euro.
Terminy korekty i szerszy kontekst UE
W ramach procedury Sofia pozostaje pod wzmożonym nadzorem, a zalecenia przygotowane na podstawie rekomendacji Komisji Europejskiej wyznaczają działania potrzebne do likwidacji nadmiernego deficytu w określonym terminie. Bułgaria ma czas do 15 października 2026 roku na przedstawienie środków koniecznych do ograniczenia nierównowagi fiskalnej.Kraj ma również zadbać, by nominalna skumulowana stopa wzrostu wydatków netto nie przekroczyła 4,2 proc. w 2026 roku, 7,7 proc. w 2027 roku, 11,4 proc. w 2028 roku oraz 15 proc. w 2029 roku. Zgodnie z komunikatem powinien też wdrożyć korygującą ścieżkę wydatków netto i doprowadzić do spadku deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych poniżej 3 proc. PKB.
Procedura nadmiernego deficytu obejmuje także inne państwa UE. W 2024 roku objęto nią również Polskę, a równolegle uruchomiono ją wobec Francji, Włoch, Belgii, Węgier, Malty i Słowacji.
W naszej wcześniejszej publikacji o wizycie delegacji sejmowych komisji w Luksemburgu opisywaliśmy rozmowy z instytucjami UE o mechanizmach kontroli wydatków unijnych, zapobieganiu nadużyciom oraz nadzorze nad kluczowymi instrumentami finansowymi i bezpieczeństwa, w tym SAFE. Zwracaliśmy też uwagę na znaczenie przejrzystości i skutecznych audytów w kontekście nowych priorytetów budżetowych UE oraz rosnących wydatków na obronność i inwestycje.