Volgens het NOS-artikel loopt de politieke druk op het kabinet op om sneller in te grijpen tegen de economische gevolgen van de oorlog in het Midden-Oosten. In de aanloop naar het Kamerdebat van morgen vragen meerdere partijen om tempo, terwijl het kabinet nog stelt dat het te vroeg is voor noodmaatregelen omdat prijsstijgingen en brandstofkosten sterk blijven schommelen. Tegelijk werkt het kabinet naar eigen zeggen aan een nieuw noodfonds voor energie voor lage inkomens, al komt dat waarschijnlijk pas later dit jaar beschikbaar.
Hoogtepunten
- Nederlandse huishoudens betalen volgens het artikel circa 25 tot 40 cent per liter meer dan in buurlanden door uitblijven van accijnsmaatregelen.
- De ChristenUnie wil 900 miljoen euro aan accijnsverlaging naar voren halen voor directe koopkrachtsteun, terwijl Kamerpartijen prijsplafonds op benzine overwegen.
- De Nederlandsche Bank waarschuwt dat generieke lastenverlichting zoals een accijnsverlaging van 10 cent beperkt effect heeft en adviseert gerichte steun voor kwetsbare huishoudens.
Debat concentreert zich op pompprijzen en timing
De discussie richt zich vooral op de hoge brandstofprijzen, die huishoudens en forenzen direct raken. Verschillende Europese landen, waaronder Spanje, Italië, Noord-Macedonië, Zweden en Griekenland, nemen al maatregelen of bereiden die voor, bijvoorbeeld via lagere btw of accijnzen. Daardoor ligt de brandstofprijs daar volgens het artikel circa 25 tot 40 cent per liter lager.
Het kabinet houdt vooralsnog vast aan een afwachtende lijn. Premier Jetten zei vrijdag dat eerst duidelijk moet worden of de prijsstijgingen structureel zijn voordat het kabinet in actie komt. Oppositiepartijen vinden dat standpunt te terughoudend en gaan met eigen voorstellen het debat in.
De ChristenUnie wil bijvoorbeeld 900 miljoen euro die voor volgend jaar klaarstaat voor een accijnsverlaging, naar voren halen en al dit jaar inzetten. Daarmee krijgt de Kamerdiscussie een duidelijke financiële invalshoek, omdat partijen zoeken naar directe koopkrachtsteun zonder lang implementatietraject.
Grenseffecten en koopkracht vergroten politieke druk
België hanteert al langer een maximumprijs aan de pomp, waardoor benzine daar volgens het artikel nu tussen 1,82 en 1,86 euro per liter kost. In de Nederlandse grensstreek leidt dat ertoe dat automobilisten vaker over de grens tanken. Daardoor loopt de Nederlandse staat btw-inkomsten mis, wat de druk op Den Haag verder opvoert.
De SP stelt dat Nederland inmiddels de hoogste brandstofprijzen van Europa heeft en vindt dat daar snel iets aan moet gebeuren. GroenLinks-PvdA pleit, net als de SP, voor een prijsplafond aan de pomp. Fractievoorzitter Klaver zegt dat niet de belastingbetaler, maar de winstmarge van oliebedrijven de prijsdemping moet opvangen.
Zo'n prijsplafond zou stijgingen volgens hem niet volledig wegnemen, maar wel afremmen. Hij verwacht daar steun van een Kamermeerderheid voor te kunnen krijgen. Daarmee verschuift het debat van algemene zorg over inflatie naar de vraag wie de rekening van prijsingrepen moet dragen.
DNB waarschuwt voor gerichte steun
De Nederlandsche Bank waarschuwt intussen dat generieke lastenverlichting beperkt effect kan hebben voor wie het niet echt nodig heeft. DNB-president Olaf Sleijpen zei vanochtend dat een accijnsverlaging van 10 cent mensen niet per se veel helpt. Volgens hem moet extra steun terechtkomen bij huishoudens die het daadwerkelijk nodig hebben.
Die waarschuwing sluit aan bij de kabinetslijn om eerder te kijken naar gerichte compensatie dan naar brede prijsingrepen. Het geplande noodfonds energie past in die benadering, maar is waarschijnlijk pas tegen het einde van het jaar beschikbaar. Daarmee blijft de kern van het debat of het kabinet nu sneller tijdelijke steun moet bieden, of moet wachten op meer structurele en doelgerichte maatregelen.
We berichtten eerder over de oplopende brandstofprijzen in Nederland en de vraag of de overheid consumenten moet ontzien via een (nieuwe) accijnsverlaging. In dat stuk beschreven we ook hoe btw- en accijnsverlagingen in andere Europese landen de politieke druk vergroten, terwijl in Nederland de discussie draait om de kosten voor de schatkist en de vraag of gerichte steun niet effectiever is dan generieke lastenverlichting.
Laatste Suncor Energy nieuws
- Forex
- Crypto