Polska konstytucja nie przewiduje referendum odwołującego prezydenta
Po referendum w Krakowie w mediach społecznościowych wróciły twierdzenia, że podobny mechanizm może doprowadzić do odwołania Prezydenta RP. Obowiązujące przepisy nie przewidują jednak takiej procedury, a krążące w sieci progi podpisów i głosów nie znajdują potwierdzenia w ustawie ani w konstytucji.
Najważniejsze
- Konstytucja RP i ustawa o referendum ogólnokrajowym nie przewidują możliwości odwołania Prezydenta RP w drodze referendum.
- Obywatelska inicjatywa referendalna wymaga co najmniej 500 tys. podpisów i bezwzględnej większości Sejmu, bez podstawy dla 750 tys. e-podpisów.
- Kadencja prezydenta może być skrócona wyłącznie w ściśle określonych sytuacjach, bez możliwości zarządzenia referendum w tej sprawie.
Co mówią przepisy o referendum
Jak podał TVN24, ani Konstytucja RP, ani ustawa o referendum ogólnokrajowym nie przewidują odwołania Prezydenta RP w drodze referendum. Referendum ogólnokrajowe może dotyczyć spraw o szczególnym znaczeniu dla państwa, ale jego zarządzenie wymaga inicjatywy prezydenta za zgodą Senatu albo decyzji Sejmu, także gdy wniosek pochodzi od obywateli.W praktyce obywatelska inicjatywa wymaga co najmniej 500 tys. podpisów oraz zgody bezwzględnej większości Sejmu. W przepisach nie ma podstawy dla tezy, że procedurę uruchamia 750 tys. e-podpisów.
Nie zgadza się też rozpowszechniany w sieci warunek 60 proc. głosów na "tak". Ustawa stanowi, że wynik referendum jest wiążący, jeśli udział bierze więcej niż połowa uprawnionych do głosowania, a rozstrzygnięcie zapada większością ważnych głosów lub przez wybór wariantu z największą liczbą ważnych głosów.
Konstytucyjne skutki dla urzędu prezydenta
Konstytucja wskazuje zamknięty katalog sytuacji, w których kadencja prezydenta może zostać skrócona, a obowiązki głowy państwa przejmuje tymczasowo Marszałek Sejmu. Chodzi o śmierć prezydenta, zrzeczenie się urzędu, stwierdzenie nieważności wyboru lub innych przyczyn nieobjęcia urzędu, trwałą niezdolność do sprawowania funkcji ze względu na stan zdrowia oraz złożenie z urzędu orzeczeniem Trybunału Stanu.Debata o ewentualnym wykorzystaniu referendum do wcześniejszych wyborów prezydenckich pojawiała się już wcześniej, między innymi w 2023 roku po wypowiedzi konstytucjonalisty Marka Chmaja. Także w tamtej dyskusji podkreślano jednak, że referendum nie powinno wprost dotyczyć skrócenia kadencji prezydenta, lecz ewentualnie szerszych kwestii ustrojowych.
W naszym wcześniejszym materiale o pracach Sejmu nad ustawą o łańcuchach dostaw opisywaliśmy przebieg debaty i dalszy harmonogram procedowania projektu, który ma uporządkować normy, etykę i odpowiedzialność przedsiębiorców. Zwracaliśmy uwagę na obawy dotyczące potencjalnych obciążeń regulacyjnych dla firm oraz na planowane konsultacje, które mają doprecyzować zapisy i ograniczyć ryzyko sporów wokół nowych przepisów.
Najnowsze wiadomości Excellence Trade
bonus depozytowy dla wszystkich klientów
- Forex
- Crypto