Polska wdraża ustawę frankową, by przyspieszyć spory kredytowe i odciążyć sądy
Od 7 sierpnia obowiązują w Polsce nowe przepisy dotyczące spraw kredytów denominowanych lub indeksowanych do franka szwajcarskiego, które mają uprościć procedury sądowe i wzmocnić ochronę konsumentów. Zmiany obejmują automatyczne zawieszenie spłaty rat po doręczeniu pozwu bankowi oraz rozwiązania mające ograniczyć zaległości w sądach cywilnych.
Najważniejsze
- W pierwszym półroczu 2026 r. liczba nowych spraw frankowych spadła o 38,3% r/r do 14 952, a sądy okręgowe osiągnęły wskaźnik opanowania wpływu 265,5%.
- Ustawa frankowa od 2026 r. automatycznie wstrzymuje obowiązek spłaty rat po stronie kredytobiorcy po doręczeniu pozwu bankowi, co działa do prawomocnego zakończenia sprawy.
- Nowe przepisy upraszczają i zdalnie usprawniają postępowania, umożliwiają Sądowi Najwyższemu odmowę rozpoznania kasacji banku i mają skrócić czas rozpatrywania sporów frankowych.
Zmiany proceduralne i dane o zaległościach
Jak podał Ministerstwo Sprawiedliwości, ustawa nie rozstrzyga o ważności umów kredytowych ani nie przesądza o wyniku konkretnych postępowań, lecz ma usprawnić ich prowadzenie przez uproszczenie procedur i usunięcie rozwiązań wydłużających procesy. Resort wskazuje, że wejście w życie regulacji stanowi kolejny etap porządkowania jednej z najbardziej obciążających kategorii spraw cywilnych.Według danych Ministerstwa Sprawiedliwości, już przed wejściem ustawy widoczna jest poprawa sprawności postępowań. W pierwszym półroczu 2026 r. liczba wpływających spraw frankowych w pierwszej instancji spadła o 38,3% rok do roku, do 14 952, a sądy okręgowe osiągnęły wskaźnik opanowania wpływu na poziomie 265,5%, co oznacza likwidowanie wcześniejszych zatorów.
Na koniec pierwszego półrocza 2026 r. w sądach okręgowych pozostaje 78 607 spraw frankowych do załatwienia. W sądach apelacyjnych nadal toczy się 61 908 takich spraw, choć także tam liczba postępowań zaczyna spadać.
Wpływ na kredytobiorców i sektor bankowy
Najistotniejszą zmianą dla kredytobiorców jest automatyczne wstrzymanie obowiązku spłaty rat kredytu z chwilą doręczenia pozwu bankowi. Ochrona działa z mocy prawa do czasu prawomocnego zakończenia postępowania, bez konieczności składania osobnego wniosku o zabezpieczenie i oczekiwania na decyzję sądu.Nowe przepisy rozszerzają też możliwość prowadzenia spraw na posiedzeniach niejawnych, zdalnego przesłuchiwania świadków, składania zeznań na piśmie oraz umarzania części postępowań przez referendarzy po cofnięciu pozwu lub apelacji. Ustawa wydłuża również termin na wniesienie przez bank powództwa wzajemnego do końca postępowania przed sądem pierwszej instancji, co ma pozwolić na rozpoznanie roszczeń obu stron w jednym procesie i ograniczyć prowadzenie dwóch odrębnych spraw.
Regulacja obejmuje także postępowania kasacyjne, dając Sądowi Najwyższemu możliwość odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej banku, jeśli nie występuje już istotne zagadnienie prawne lub potrzeba dalszej wykładni przepisów. Ministerstwo Sprawiedliwości ocenia, że rozwiązania te mają skrócić czas rozpoznawania sporów frankowych i pośrednio poprawić dostępność sądów także dla innych uczestników postępowań cywilnych.
W naszym wcześniejszym materiale opisywaliśmy przyjęty przez rząd pakiet projektów Ministerstwa Sprawiedliwości dotyczący mediacji, dozoru elektronicznego oraz zmian w Krajowym Rejestrze Sądowym. Zwracaliśmy uwagę na dalszą cyfryzację procedur, nowe rozwiązania organizacyjne oraz rozłożony w czasie harmonogram wejścia przepisów w życie (głównie 2027–2028), które mają odciążyć sądy i usprawnić obsługę spraw oraz rejestrów.