NSA wyłącza skutki oszustwa towarowego z VAT i CIT

Traders Union
Wszystkie wiadomości
Regulatorzy
NSA wyłącza skutki oszustwa z VAT i CIT

Wszystkie wiadomości

Najważniejsze wydarzenia

Wybór redakcji

Akcje

Kryptowaluty

Ekonomia

Waluty

Surowce

Biznes i bogactwo

Głosy rynku

Mikhail Vnuchkov

8 godzin temu

NSA wyłącza skutki oszustwa towarowego z VAT i CIT — NSA zmienia zasady VAT i CIT

Majowe i czerwcowe wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2026 r. zmieniają ocenę podatkową przypadków, w których sprzedawca wydaje towar osobie podszywającej się pod kontrahenta. Sąd uznaje, że brak zapłaty oraz brak świadomego przeniesienia władztwa nad towarem oznaczają brak dostawy opodatkowanej VAT i brak przychodu należnego w CIT.

Najważniejsze

NSA w wyrokach z 7 maja, 12 maja i 26 czerwca 2026 r. uznaje, że wydanie towaru oszustowi nie podlega VAT ani CIT po stronie sprzedawcy.
Wyłączenie opodatkowania dotyczy przypadków, gdy przedsiębiorca, działając z należytą starannością, pada ofiarą oszustwa i nie otrzymuje zapłaty.
Wyroki NSA mają znaczenie zarówno dla VAT, jak i CIT oraz PIT, wzmacniając ochronę przedsiębiorców w sporach o podatkowe skutki oszustw towarowych.

Linia orzecznicza NSA i warunki braku opodatkowania

Jak podał PIT.pl, Naczelny Sąd Administracyjny w trzech wyrokach z 7 maja 2026 r., 12 maja 2026 r. i 26 czerwca 2026 r. uznaje, że wydanie towaru oszustowi podszywającemu się pod rzeczywistego kontrahenta nie stanowi dostawy towarów na potrzeby VAT i nie rodzi po stronie sprzedawcy przychodu należnego w CIT.

Schemat oszustwa jest powtarzalny, sprawca wykorzystuje dane istniejącego, wiarygodnego przedsiębiorcy, zwykle zagranicznego, prowadzi korespondencję z fałszywych adresów e-mail, składa zamówienie z odroczonym terminem płatności i wskazuje przewoźnika albo zmienione miejsce dostawy. Po upływie terminu płatności prawdziwy podmiot informuje, że nie składał zamówienia.

W każdej z opisanych spraw Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznawał stanowisko podatników za nieprawidłowe. Organ przyjmował, że skoro sprzedawca dobrowolnie wydał towar, a odbiorca uzyskał możliwość dysponowania nim, doszło do dostawy towarów, w tym wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, a brak zapłaty nie wpływa ani na VAT, ani na powstanie przychodu należnego.

NSA przyjmuje odmienne stanowisko i wskazuje, że dostawa wymaga zarówno przeniesienia prawa do rozporządzania towarem jak właściciel na określony podmiot, jak i odpłatności. Jeżeli spółka działa pod wpływem błędu wywołanego oszustwem, nie dochodzi do zamierzonego i świadomego przekazania władztwa nad towarem konkretnemu nabywcy.

W sprawie I FSK 1458/23 sąd odwołuje się także do orzecznictwa TSUE, w tym wyroku z 14 lipca 2005 r. w sprawie C-435/03 British American Tobacco i Newman Shipping. NSA wskazuje, że choć nie chodzi o klasyczną kradzież, ekonomiczny sens oszustwa prowadzi do tej samej oceny, nieustalona osoba przejmuje towar bezprawnie i bez świadczenia wzajemnego, więc transakcja nie ma charakteru odpłatnego.

Znaczenie dla rozliczeń firm i wymóg należytej staranności

W jednej ze spraw spółka przed przyjęciem zamówienia zweryfikowała kontrahenta z Francji w systemie VIES, wydała towar przewoźnikowi i udokumentowała transakcję fakturami, dokumentacją magazynową oraz listami przewozowymi. W innym przypadku producent opakowań papierowych sprawdził kontrahenta w bazie VIES, zamówił raport w wywiadowni gospodarczej i ustalił 14-dniowy termin płatności, a po wykazaniu WDT skorygował rozliczenie i wykazał dostawę krajową ze stawką 23%.

Z uzasadnienia wyroku I FSK 1458/23 wynika, że kluczowe znaczenie ma dochowanie należytej staranności przez podatnika. NSA uznaje ten element za niezbędny, aby wyłączyć opodatkowanie w sytuacji, gdy przedsiębiorca pada ofiarą przestępstwa, traci towar i nie otrzymuje zapłaty.

Znaczenie orzeczeń wykracza poza sam VAT. Sądowa wykładnia odnosi się także do CIT, ponieważ zgodnie z art. 12 ust. 3 ustawy o CIT przychodami związanymi z działalnością gospodarczą są również przychody należne, nawet jeśli nie zostały faktycznie otrzymane, a co do zasady powstają one w dniu wydania rzeczy.

Analogiczną konstrukcję przewiduje art. 14 ust. 1 ustawy o PIT, co sprawia, że stanowisko NSA ma znaczenie również dla przedsiębiorców będących osobami fizycznymi. Dla firm oznacza to istotne wsparcie w sporach o skutki podatkowe oszustw towarowych, zwłaszcza w transakcjach transgranicznych.

W naszym wcześniejszym materiale opisywaliśmy akt oskarżenia przeciwko dwóm byłym dyrektorom biura maklerskiego banku w sprawie dystrybucji certyfikatów czterech funduszy inwestycyjnych, która według prokuratury miała doprowadzić do strat 1308 klientów. Wskazywano na zarzuty dotyczące braku należytej weryfikacji instrumentów i materiałów promocyjnych oraz na skutki dla inwestorów po likwidacji funduszy, którym nie udało się odzyskać pełnych środków.

Ten materiał może zawierać opinie osób trzecich, żadne dane ani informacje na tej stronie nie stanowią porady inwestycyjnej zgodnie z naszym Zastrzeżeniem. Chociaż przestrzegamy surowych Zasad Redakcyjnych, ten post może zawierać odniesienia do produktów naszych partnerów.

Czy spodobał Ci się ten artykuł?