Końcówka roku może przynieść pracownikom niższą wypłatę na konto mimo niezmienionego wynagrodzenia brutto i braku premii. Dzieje się tak, gdy dochód przekracza 120 tys. zł, a od nadwyżki pracodawca zaczyna pobierać 32-proc. zaliczkę na PIT.
Najważniejsze
- Od 2026 r. po przekroczeniu progu 120 tys. zł stawka podatku PIT wzrasta do 32 proc. dla nadwyżki, co obniża pensję netto pod koniec roku.
- Listopadowa lub grudniowa wypłata może być wyraźnie niższa niż we wcześniejszych miesiącach, mimo stałej kwoty brutto, przez wyższą zaliczkę PIT.
- Składanie oświadczeń PIT-2 i wniosków do pracodawcy umożliwia wcześniejsze korzystanie z ulg, zmniejszając miesięczne zaliczki i ograniczając spadek wynagrodzenia netto.
Jak działa drugi próg podatkowy
PIT.pl podaje, że w 2026 r. skala podatkowa nadal przewiduje dwie stawki podatku dochodowego, co bezpośrednio wpływa na wysokość miesięcznych zaliczek i wynagrodzenia netto pod koniec roku.Do 120 tys. zł podstawy opodatkowania podatek wynosi 12 proc., pomniejszone o kwotę zmniejszającą podatek. Po przekroczeniu tego poziomu stawka 32 proc. obejmuje wyłącznie nadwyżkę ponad próg, a nie całe wynagrodzenie, jednak dla pracownika różnica w comiesięcznej wypłacie pozostaje wyraźna.
W praktyce oznacza to, że listopadowa lub grudniowa pensja może być niższa niż kilka miesięcy wcześniej, nawet jeśli kwota brutto się nie zmienia. Przy naliczaniu zaliczki pracodawca uwzględnia wyższą stawkę dla części dochodu przekraczającej limit, co obniża kwotę trafiającą na konto.
Oświadczenia mogą zmniejszyć zaliczki
Podatnik nie zawsze musi czekać do rocznego rozliczenia, aby odzyskać część środków. Jeżeli spełnia warunki do określonych preferencji, może złożyć pracodawcy odpowiednie oświadczenia lub wnioski, które obniżą zaliczki jeszcze w trakcie roku.Jak wskazuje opis formularza, PIT-2 nie służy wyłącznie do stosowania kwoty zmniejszającej podatek. Za jego pomocą można także określić zasady korzystania z preferencyjnego rozliczenia, zgłosić podwyższone koszty pracownicze lub wskazać wybrane zwolnienia podatkowe, co może poprawić bieżący poziom wynagrodzenia netto.
Znaczenie tych rozwiązań rośnie szczególnie dla osób zbliżających się do drugiego progu podatkowego, ponieważ pozwalają one ograniczyć skalę spadku wypłaty w końcówce roku. Oświadczenia nie muszą być składane wyłącznie na papierowym formularzu, ponieważ pracodawca może przyjąć je także w innej formie, na przykład przez firmowy system kadrowo-płacowy.
W naszym wcześniejszym materiale o zapowiadanej na 13 października 2026 r. ustawie dotyczącej przepisów pracowniczych i rozwiązań podatkowych dla firm opisywaliśmy plan reform, który ma wesprzeć przedsiębiorstwa i pobudzić wzrost gospodarczy. Zwracaliśmy uwagę, że kluczowym elementem mają być ulgi podatkowe mogące obniżyć koszty działalności, a tym samym pośrednio wpływać także na rynek pracy i sytuację pracowników.