Polska finalizuje wdrożenie SAFE, program otwiera dostęp do preferencyjnych pożyczek na zakupy obronne

Traders Union
Wszystkie wiadomości
Wiadomości finansowe
Polska finalizuje wdrożenie SAFE

Wszystkie wiadomości

Najważniejsze wydarzenia

Wybór redakcji

Akcje

Kryptowaluty

Ekonomia

Waluty

Surowce

Głosy rynku

Darina Pashchenko

27.02.2026

Polska finalizuje wdrożenie SAFE, program otwiera dostęp do preferencyjnych pożyczek na zakupy obronne — SAFE: nowe pożyczki obronne

Zakończone prace parlamentu nad ustawą wdrażającą unijny program SAFE przesuwają decyzję na ostatni etap, do podpisu lub weta prezydenta, który ma na to 21 dni, wynika z opisu sytuacji przedstawionego w materiale TVN24. Program ma umożliwić państwom UE finansowanie wybranych zakupów związanych z bezpieczeństwem poprzez nisko oprocentowane pożyczki, a Polska już przedstawiła listę projektów, które chce objąć wsparciem. Spór polityczny dotyczy m.in. ryzyka długoterminowego uzależnienia finansowania i warunków uczestnictwa, przy jednoczesnych deklaracjach rządu o kierowaniu środków do krajowych firm.

Najważniejsze

SAFE udostępnia 150 mld euro preferencyjnych pożyczek UE na zakupy obronne, z limitem 35 proc. udziału komponentów spoza UE/EOG/Ukrainy.
Polski wniosek o 43,7 mld euro obejmuje 139 projektów, w tym systemy antydronowe (15 mld zł), sprzęt krajowy i częściowo finansowanie technologii zagranicznych.
Program SAFE wzbudza kontrowersje polityczne w Polsce, a jego atrakcyjność zależy od kosztów długu, co zniechęca kraje UE z wysokim ratingiem kredytowym.

SAFE, zasady finansowania i katalog zakupów

Program SAFE (Security Action for Europe) został ustanowiony w 2025 roku jako instrument wzmacniania potencjału obronnego państw UE w warunkach rosnącego zagrożenia i niepewności dotyczącej zaangażowania USA w Europie. Mechanizm przewiduje łącznie 150 mld euro wsparcia w formie nisko oprocentowanych pożyczek na zakupy sprzętu, w dużej mierze produkowanego w Europie. Z finansowania mogą korzystać wyłącznie państwa członkowskie UE, a warunki zamówień mają ograniczać udział komponentów spoza UE, EOG lub Ukrainy do maksymalnie 35 proc. kosztów. W materiale wskazano także, że pożyczki mają być długoterminowe, a w pierwszych 10 latach nie ma obowiązku spłaty kapitału, co przedstawiano jako okres karencji, w którym regulowane są wyłącznie odsetki.

Komisja Europejska dzieli zakupy na dwie kategorie produktów o priorytetowym znaczeniu dla obronności, co ma ukierunkować wydatki uczestników programu. W pierwszej grupie są m.in. amunicja, systemy artyleryjskie, lądowe systemy bojowe i wsparcia, małe drony oraz rozwiązania przeciwdziałania dronom, a także ochrona infrastruktury krytycznej. Druga kategoria obejmuje m.in. obronę powietrzną i przeciwrakietową, zdolności morskie, większe systemy bezzałogowe, C4ISTAR, zasoby i usługi kosmiczne oraz obszary takie jak sztuczna inteligencja i walka elektroniczna. W praktyce oznacza to, że SAFE ma finansować zarówno klasyczne uzbrojenie, jak i technologie dowodzenia oraz rozpoznania, istotne dla współczesnych zdolności operacyjnych. Jednocześnie reguły dotyczące pochodzenia komponentów mają wzmacniać europejski łańcuch dostaw, choć nie wykluczają udziału dostawców spoza UE w dopuszczalnym zakresie.

Polski plan wydatków, projekty przemysłowe i służby

Polska w pozytywnie rozpatrzonym wniosku ujęła 139 projektów na kwotę 43,7 mld euro, co w materiale przeliczono na około 185 mld zł. Rząd zaprezentował listę zadań, które mogą zostać sfinansowane, wskazując m.in. na budowę w ciągu dwóch lat systemu antydronowego szacowanego na około 15 mld zł oraz kierowanie środków do krajowych firm, takich jak PIT-RADWAR. Duża część pieniędzy ma dotyczyć obrony powietrznej i programów antydronowych, w tym SAN, a także systemów bezzałogowych, m.in. rozpoznawczych FlyEye produkowanych przez Grupę WB. Wśród wskazanych zakupów są również wyrzutnie Piorun z Meska oraz radary kierowania ogniem Sajna, co wpisuje się w wzmacnianie krajowych zdolności produkcyjnych.

W planie pojawiają się także projekty związane z umocnieniem wschodniej granicy w ramach „Tarczy Wschód”, obejmujące radary, rozpoznanie SIGINT i ELINT, systemy minowania narzutowego Baobab oraz inne rozwiązania inżynieryjne. Istotną pozycję stanowią zakupy pojazdów produkowanych w Polsce, takich jak moździerze Rak, armatohaubice Krab, transportery Rosomak oraz bojowe wozy piechoty Borsuk. Tam, gdzie krajowa podaż ma być niewystarczająca, wskazano finansowanie technologii zagranicznych, m.in. tankowców A330 MRTT od Airbusa, śmigłowców szkolno-bojowych oraz geostacjonarnego satelity obserwacyjnego, przy deklarowanym udziale polskiego przemysłu w wybranych elementach, jak terminale satelitarne czy system obserwacji SAR. Materiał podkreśla również, że beneficjentem SAFE nie ma być wyłącznie wojsko, bo niemal 8 mld zł ma trafić na modernizację służb MSWiA, w tym doposażenie Straży Granicznej i SOP w sprzęt do zwalczania dronów oraz wsparcie działań na Bałtyku, m.in. poprzez jednostki specjalistyczne.

Udział państw UE i ryzyka polityczno-finansowe

Zainteresowanie udziałem w programie zadeklarowało łącznie 19 państw członkowskich, a część z nich otrzymała już zielone światło na pożyczki w pierwszych grupach decyzji. Polska została wymieniona w drugiej grupie krajów, obok m.in. państw bałtyckich, Włoch czy Finlandii, natomiast na zatwierdzenie planów wciąż czekają Czechy, Francja i Węgry. W materiale wyjaśniono także, dlaczego nie wszystkie kraje UE przystępują do SAFE, wskazując na różnice w kosztach finansowania wynikające z ratingów kredytowych. Państwa o najwyższych ratingach mogą uzyskiwać finansowanie na rynku taniej niż poprzez instrument Komisji Europejskiej, co osłabia dla nich atrakcyjność programu. Taka konstrukcja SAFE powoduje, że narzędzie może być relatywnie bardziej opłacalne dla krajów o wyższym koszcie długu, ale niekoniecznie dla wszystkich członków UE.

W Polsce SAFE stał się elementem sporu politycznego, bo część opozycji krytykuje mechanizm jako długoterminowe zobowiązanie i potencjalne ograniczenie swobody decyzyjnej państwa. W materiale przytoczono stanowisko szefa klubu PiS, który oceniał SAFE jako mechanizm pożyczkowy mający „trzymać na łańcuchu” państwa prowadzące samodzielną politykę, przy jednoczesnym przypomnieniu, że wcześniej rekomendował finansowanie z SAFE fabryk dronów w Polsce. PiS sprzeciw wobec udziału uzasadnia również obawą o powiązanie wypłaty środków z praworządnością, choć tekst zaznacza, że sposób działania „warunkowości” ma się różnić od mechanizmów znanych z KPO. Proceduralnie ustawa wdrażająca SAFE przeszła już przez parlament, a po przyjęciu poprawek Senatu trafiła do prezydenta, który nie zadeklarował jeszcze, czy ją podpisze, podkreślając prowadzone konsultacje i wagę decyzji.

Wcześniej informowaliśmy o zakończeniu prac parlamentarnych nad ustawą wdrażającą program SAFE, która ma umożliwić Polsce korzystanie z preferencyjnych unijnych pożyczek na inwestycje obronne. Opisywaliśmy m.in. przyjęcie poprawek wzmacniających kontrolę nad wydatkowaniem środków (roczne sprawozdania i kontrole antykorupcyjne) oraz utworzenie instrumentu w BGK, a także to, że ustawa trafiła do prezydenta do decyzji.

Ten materiał może zawierać opinie osób trzecich, żadne dane ani informacje na tej stronie nie stanowią porady inwestycyjnej zgodnie z naszym Zastrzeżeniem. Chociaż przestrzegamy surowych Zasad Redakcyjnych, ten post może zawierać odniesienia do produktów naszych partnerów.

Czy spodobał Ci się ten artykuł?