Polska klasa średnia ponosi najwyższe obciążenia podatkowe
Według wywiadu opublikowanego przez Forbes.pl profesor Marek Kośny ocenia, że polski system podatkowo-składkowy najmocniej obciąża osoby o średnio-wyższych dochodach, zwłaszcza tych, którzy wpadają w drugi próg podatkowy, ale nie korzystają jeszcze z limitu składek ZUS. Rozmówca wskazuje, że przy analizie całości danin, wraz z VAT, akcyzą i transferami społecznymi, największa presja nie dotyczy ani najuboższych, ani najlepiej zarabiających. Jako dodatkowy czynnik wzrostu obciążeń wskazuje brak waloryzacji progów podatkowych przy rosnących nominalnie wynagrodzeniach.
Najważniejsze
- Polscy pracownicy z dochodami 12-24 tys. zł miesięcznie ponoszą najwyższe efektywne obciążenia podatkowe przez niski próg i brak waloryzacji skali.
- Osoby prowadzące działalność gospodarczą oraz rodziny z dziećmi korzystają z preferencji podatkowych obniżających ich efektywne obciążenia względem etatowców.
- Podatek majątkowy w Polsce pozostaje w sferze debaty strategicznej, a realny kierunek zmian to ujednolicanie zasad opodatkowania dochodów.
Drugi próg i brak waloryzacji zwiększają presję
Kośny mówi, że sam podatek dochodowy w Polsce jest progresywny, ale pełny obraz zmienia się po uwzględnieniu składki zdrowotnej, składek społecznych oraz podatków pośrednich. Jego zdaniem relatywnie niski próg wejścia w stawkę 32 proc. sprawia, że osoby z dochodami około 12 do 24 tys. zł miesięcznie według skali ponoszą najwyższe łączne obciążenia. To grupa, która płaci już wyższy PIT, ale nie osiąga jeszcze poziomu dochodów pozwalającego przestać opłacać część składek społecznych.
Ekonomista ocenia, że zamrożenie progów podatkowych działa jak ukryta podwyżka podatków, ponieważ wraz ze wzrostem płac coraz więcej osób przechodzi do wyższego progu bez poprawy realnej siły nabywczej. Przywołuje przy tym dane wskazujące, że udział podatników wpadających w drugi próg rośnie z roku na rok. W efekcie, jeśli wynagrodzenia nominalne nadal rosną, coraz większa część pracowników ma odczuwać wzrost efektywnego opodatkowania.
Preferencje dla firm i rodzin zmieniają rozkład obciążeń
W wywiadzie wskazano, że znaczące preferencje mają osoby prowadzące działalność gospodarczą, które mogą wybierać formę opodatkowania i sposób rozliczeń. Według Kośnego obniża to ich efektywne obciążenia względem pracowników etatowych wykonujących często podobną pracę. Podobny efekt, choć z innych powodów, dotyczy rodzin wychowujących dzieci, które korzystają z ulg i zwolnień podatkowych.
Rozmówca podkreśla, że to właśnie różnice między opodatkowaniem etatu i modelu B2B wzmacniają poczucie niesprawiedliwości systemu. Jego zdaniem większym problemem niż sama wysokość danin jest nierówne traktowanie podobnych dochodów zależnie od formy zatrudnienia. Dlatego za bardziej realistyczny kierunek zmian uznaje ograniczanie arbitrażu i większe ujednolicenie zasad opodatkowania.
Podatek majątkowy pozostaje elementem długiej debaty
Kośny ocenia, że dyskusja o podatku majątkowym, w tym katastralnym, ma znaczenie w kontekście rosnących nierówności, ale wdrożenie takiego rozwiązania w Polsce byłoby trudne operacyjnie i społecznie. Zwraca uwagę, że opodatkowanie nieruchomości nie musi automatycznie zmniejszać nierówności, bo kapitał może zostać przeniesiony do innych aktywów. Dodatkowo objęcie podatkiem pierwszej nieruchomości mogłoby osłabić skłonność do posiadania mieszkań na własność.
Zdaniem ekonomisty skuteczne opodatkowanie największych majątków wymagałoby raczej współpracy międzynarodowej niż działań pojedynczego państwa. W krótkim okresie za bardziej prawdopodobne uznaje korekty istniejących podatków dochodowych i dalsze ograniczanie różnic między formami opodatkowania. Podatek majątkowy, jak zaznacza, pozostaje na razie tematem strategicznej debaty, a nie bliskim źródłem istotnych wpływów budżetowych.
Wcześniej informowaliśmy o rządowym pakiecie obejmującym czasowe obniżki VAT i akcyzy na paliwa, wprowadzonym w reakcji na skok cen ropy i presję inflacyjną. Opisywaliśmy harmonogram zmian oraz szacunkowy koszt dla budżetu, a także mechanizmy mające ograniczać wzrost cen na stacjach.
Najnowsze wiadomości Reforms
bonus depozytowy dla wszystkich klientów
- Forex
- Crypto