Polska krytykuje projekt prezydenckiej ustawy o sądach na forum Komisji Weneckiej

Polska krytykuje projekt prezydenckiej ustawy o sądach na forum Komisji Weneckiej
Krytyka ustawy o sądach

Spór o kierunek zmian w polskim sądownictwie ponownie trafia na forum międzynarodowe po przedstawieniu przez prezydenta projektu ustawy dotyczącej prawa do sądu i rozpoznania spraw bez nieuzasadnionej zwłoki. Ministerstwo Sprawiedliwości ocenia, że proponowane przepisy pogłębiają kryzys praworządności i mogą naruszać zobowiązania Polski wobec Unii Europejskiej oraz Rady Europy.

Najważniejsze

  • Wiceminister sprawiedliwości Dariusz Mazur skrytykował podczas Komisji Weneckiej prezydencki projekt ustawy, uznając go za sprzeczny z prawem unijnym i Konwencją o ochronie praw człowieka.
  • Projekt ustawy przewiduje do pięciu lat więzienia dla sędziów stosujących orzecznictwo TSUE i ETPC oraz automatyczne usunięcie sędziów bez postępowania dyscyplinarnego.
  • Komisja Wenecka i Dyrekcja Generalna Rady Europy rekomendują polskim władzom wycofanie projektu, ostrzegając przed pogłębieniem kryzysu praworządności i pogorszeniem relacji z Europą.

Stanowisko resortu i ocena projektu

Jak podał Gov.pl, wiceminister sprawiedliwości Dariusz Mazur przedstawia podczas sesji plenarnej Komisji Weneckiej krytyczne stanowisko resortu wobec prezydenckiego projektu ustawy, wskazując, że przepisy godzą w zasadę prymatu prawa unijnego oraz zobowiązania wynikające z Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.

Mazur podkreśla, że projekt stawia sędziów w sytuacji bez wyjścia i grozi im karą do pięciu lat pozbawienia wolności za stosowanie orzecznictwa TSUE i ETPC. Według Ministerstwa Sprawiedliwości propozycja Prezydenta Karola Nawrockiego, zgłoszona do Sejmu 19 lutego 2026 r., stanowi jeszcze bardziej radykalną wersję "ustawy kagańcowej" z 2019 roku.

Resort przypomina, że tamte przepisy wprowadzały sankcje dyscyplinarne wobec sędziów kwestionujących status nieprawidłowo powołanych sędziów, Krajowej Rady Sądownictwa lub Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego. W ocenie ministerstwa nowy projekt idzie dalej, ponieważ przewiduje automatyczne usunięcie prawidłowo powołanych sędziów z zawodu, bez orzeczenia sądu dyscyplinarnego, jeśli odmówią orzekania w składach z udziałem nieprawidłowo powołanych sędziów.

Skutki dla praworządności i relacji z Europą

Podczas sesji plenarnej Komisji Weneckiej omawiany jest projekt wspólnej opinii Komisji oraz Dyrekcji Generalnej do spraw Praw Człowieka i Rządów Prawa Rady Europy dotyczący inicjatywy prezydenckiej. Rząd RP, jak zaznacza Mazur, w pełni podziela kluczowe wnioski i ogólną konkluzję tego dokumentu, w tym rekomendację, aby polskie władze nie kontynuowały prac legislacyjnych nad projektem.

Wiceminister ocenia, że proponowana ustawa prowadzi do drastycznego pogłębienia kryzysu rządów prawa w Polsce, ponieważ ma zalegalizować wadliwe powołania sędziowskie i zablokować ich skuteczną kontrolę. Dodaje, że mechanizmy automatycznego uznawania postaw sędziów za zrzeczenie się urzędu bez gwarancji procesowych oraz likwidacja testów niezależności naruszają zasadę nieusuwalności sędziów i niezawisłości sędziowskiej.

Komisja Wenecka formułuje jednoznaczny wniosek, że polskie władze nie powinny przyjmować prezydenckiego projektu w żadnej części. W ocenie Komisji projekt ma stworzyć ochronę dla wadliwych powołań sędziowskich przez zneutralizowanie w polskim porządku prawnym skutków wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, co może ponownie obciążyć relacje Polski z instytucjami europejskimi.

W naszej wcześniejszej publikacji o negatywnej opinii Komisji Weneckiej na temat prezydenckiego projektu ustawy Karola Nawrockiego opisywaliśmy, że proponowane rozwiązania budzą poważne zastrzeżenia w zakresie niezależności sądów i standardów praw człowieka. Zwracaliśmy uwagę, że w ocenie komisji przepisy mogą działać bardziej restrykcyjnie niż tzw. ustawa kagańcowa z 2019 roku, a rekomendacja była jednoznaczna: nie kontynuować prac legislacyjnych nad projektem.

Ten materiał może zawierać opinie osób trzecich, żadne dane ani informacje na tej stronie nie stanowią porady inwestycyjnej zgodnie z naszym Zastrzeżeniem. Chociaż przestrzegamy surowych Zasad Redakcyjnych, ten post może zawierać odniesienia do produktów naszych partnerów.
Tygodniowe najlepsze bonusy
30$
Bonus bez depozytu z RoboForex
KLIKNIJ BONUS
Twój kapitał jest zagrożony.
do 50%
Zwiększ swój kapitał handlowy!
KLIKNIJ BONUS
Twój kapitał jest zagrożony.
do 8000 USDT
Zacznij od założenia konta!
KLIKNIJ BONUS
Twój kapitał jest zagrożony.
Nie dla każdego. Tylko dla tych, którzy grają na krawędzi.
Opcje binarne. Adrenalina. Szybkie zyski. Lub całkowita strata.
Pocket Option
Podejmij ryzyko już teraz
Ostrzeżenie! Reklamodawca nie podlega regulacjom w Twoim kraju. Wysokie ryzyko utraty całego kapitału. Handluj tym, co chcesz stracić. To nie jest porada inwestycyjna.