NBP i RPP bronią niezależności banku centralnego w sporze o postępowanie wobec prezesa
Narodowy Bank Polski i Rada Polityki Pieniężnej przedstawiają zgodne stanowiska, w których kwestionują możliwość prowadzenia postępowania wobec prezesa banku centralnego w związku z zasadą jego niezależności. Oba organy wskazują też, że dalsza procedura sejmowa oparta na sprawozdaniu z 9 października 2026 r. nie wpływa na ciągłość funkcjonowania NBP.
Najważniejsze
- NBP i RPP twierdzą, że postępowanie Komisji Odpowiedzialności Konstytucyjnej wobec prezesa Adama Glapińskiego narusza konstytucyjną niezależność banku centralnego oraz prawo UE.
- Sprawozdanie Komisji zostało sporządzone na podstawie przepisów, które trzy wyroki Trybunału Konstytucyjnego z 2006 i 2024 roku uznały za niekonstytucyjne.
- NBP i RPP utrzymują, że ewentualna procedura sejmowa nie wpłynie na funkcjonowanie banku centralnego, który będzie realizować swoją misję niezależnie od presji politycznej.
Stanowiska NBP i RPP wobec procedury sejmowej
Jak podał Narodowy Bank Polski, zarząd banku oraz Rada Polityki Pieniężnej oceniają, że Komisja Odpowiedzialności Konstytucyjnej nie powinna prowadzić postępowania wobec prezesa NBP, ponieważ byłoby to sprzeczne z konstytucyjną zasadą niezależności banku centralnego, prawem pierwotnym Unii Europejskiej oraz orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego.W obu stanowiskach przywołano wyroki Trybunału Konstytucyjnego z 22 września 2006 r., 11 stycznia 2024 r. i 20 sierpnia 2024 r. Zarząd NBP oraz RPP podnoszą również, że sprawozdanie Komisji Odpowiedzialności Konstytucyjnej dotyczące wniosku o pociągnięcie Adama Glapińskiego do odpowiedzialności konstytucyjnej przed Trybunałem Stanu zostało przygotowane i uchwalone na podstawie przepisów, które wcześniej uznano za niekonstytucyjne.
RPP dodatkowo podtrzymuje swoje wcześniejsze stanowisko z 6 marca 2024 r., w którym uznała działania zmierzające do pozbawienia prezesa NBP możliwości zajmowania stanowiska za bezpodstawne i bezprecedensowe. Według rady takie działania naruszają niezależność banku centralnego oraz godzą w wiarygodność państwa.
Znaczenie dla działania banku centralnego
NBP i RPP wskazują, że ewentualna dalsza procedura w Sejmie, niezależnie od jej wyniku, nie ma znaczenia dla dalszego funkcjonowania banku centralnego. W stanowiskach podkreślono, że przepis dotyczący "zawieszenia w czynnościach" z ustawy o Trybunale Stanu nie dotyczy prezesa NBP po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 11 stycznia 2024 r.Oba organy deklarują, że niezależny bank centralny będzie realizował swoją misję w sposób niezakłócony bez względu na wywieraną presję, w tym presję polityczną. Oświadczenia wpisują się w szerszy spór instytucjonalny wokół statusu i ochrony niezależności NBP, która pozostaje jednym z kluczowych elementów wiarygodności polityki pieniężnej i stabilności krajowego sektora finansowego.
W naszej wcześniejszej publikacji opisywaliśmy sejmową procedurę dotyczącą wniosku o postawienie prezesa NBP Adama Glapińskiego przed Trybunałem Stanu, w tym przyjęcie sprawozdania przez Komisję Odpowiedzialności Konstytucyjnej i perspektywę głosowania w Sejmie. Wyjaśnialiśmy też, że nawet przy potencjalnych turbulencjach wokół przewodniczącego RPP rada dysponuje mechanizmami zastępstw i może podejmować decyzje, co jest istotne dla ciągłości polityki pieniężnej.