Regiony Core i Nordic uruchamiają długoterminową alokację flow-based dla dostaw energii w 2027 r.
Europejski rynek energii elektrycznej przechodzi w listopadzie 2026 r. na nowy model długoterminowego wyznaczania i alokacji zdolności przesyłowych w regionach Core i Nordic. Zmiana po raz pierwszy obejmuje zdolności na 2027 r. i ma zwiększyć efektywność handlu transgranicznego oraz przejrzystość danych dla uczestników rynku.
Najważniejsze
- 23 listopada 2026 r. Core i Nordic uruchamiają długoterminową, flow-based alokację przesyłową, zaczynając od rocznej aukcji na rok 2027.
- Mechanizm flow-based zastępuje NTC, umożliwiając optymalne przydzielanie przepustowości międzyregionalnej na podstawie kompleksowych modeli sieci i wspólnych metodyk FCA.
- Nowe rozwiązanie zwiększa efektywność przesyłu, obniża łączne koszty, poprawia współpracę operatorów i przejrzystość, wzmacniając integrację europejskich rynków energii.
Harmonogram wdrożenia i zakres zmian
Jak poinformował Polskie Sieci Elektroenergetyczne, 23 listopada 2026 r. następuje produkcyjne uruchomienie długoterminowego wyznaczania zdolności przesyłowych metodą flow-based w regionie Core, a testy potwierdziły stabilność procesu. Pierwszą aukcją w nowym modelu jest aukcja roczna na rok dostaw 2027, której start zaplanowano na 27 listopada 2026 r., natomiast w grudniu odbywa się alokacja miesięczna na styczeń 2027 r.Wdrożenie łączy dwa elementy procesu rynkowego. Najpierw operatorzy systemów przesyłowych i regionalne centra koordynacyjne wyznaczają długoterminowe zdolności przesyłowe na podstawie wspólnych modeli sieci i scenariuszy zgodnych z metodykami dla regionów Core i Nordic przyjętymi na podstawie art. 10 rozporządzenia FCA.
Następnie wyznaczona domena zdolności flow-based trafia do procesu długoterminowej alokacji, w którym prowadzona jest jedna skoordynowana aukcja dla każdego regionu i horyzontu czasowego. Mechanizm ten zastępuje dotychczasowe podejście NTC, w którym zdolności były ustalane oddzielnie dla każdej granicy jako pojedyncza wartość w MW.
Znaczenie dla rynku energii i handlu transgranicznego
Model flow-based uwzględnia rzeczywisty przepływ energii przez sieć wieloma ścieżkami jednocześnie, dzięki czemu pozwala oceniać bezpieczeństwo pracy systemu na poziomie całego regionu, a nie pojedynczych granic. W praktyce oznacza to możliwość przydzielania zdolności tam, gdzie mają najwyższą wartość rynkową, przy zachowaniu bezpieczeństwa kluczowych linii i transformatorów.Według opisu wdrożenia zharmonizowana metodyka w regionie Core usprawnia alokację zdolności przesyłowych i umożliwia przesyłanie większych ilości energii elektrycznej przez granice. Ma to prowadzić do obniżenia łącznych kosztów, lepszej współpracy między operatorami, RCC, JAO i regulatorami oraz większej przejrzystości informacji dla uczestników rynku.
Długoterminowe prawa przesyłowe kupowane w aukcjach JAO pozostają narzędziem zabezpieczenia przed ryzykiem różnic cen energii między obszarami rynkowymi lub rezerwacji możliwości przesyłu. W nowym modelu Core i Nordic prowadzą własne aukcje, ale wdrażają rozwiązanie równolegle i w oparciu o wspólne podejście metodyczne, co wzmacnia integrację europejskich rynków energii elektrycznej.
Wcześniej zwracaliśmy uwagę na prognozowane podwyżki cen energii w Polsce w 2026 roku, istotne dla uczestników rynku.